Bij de behandeling van de programmabegroting 2027–2030 heeft BorneNu benadrukt dat het niet alleen gaat om cijfers en financiële keuzes, maar vooral om wat inwoners van Borne, Zenderen en Hertme daarvan merken. Ondanks de beperkte financiële ruimte ziet BorneNu voldoende kansen om te blijven investeren in betaalbare woningen, veilige en leefbare dorpen, goede voorzieningen en een sterke sociale basis. Daarbij blijft de menselijke maat vooropstaan. BorneNu is in grote lijnen positief over de begroting, maar vraagt nadrukkelijk aandacht voor de uitvoering van plannen en de gevolgen van bezuinigingen. Want uiteindelijk telt niet wat er op papier staat, maar wat we daadwerkelijk voor onze inwoners bereiken. Niet blijven hangen in plannen en praten. Gewoon doen!

Bekijk hier de bijdrage van Henk tijdens de raadsvergadering:

Klik hier om de bijdrage van Henk terug te kijken

Lees hieronder de volledige inbreng van BorneNu bij de programmabegroting 2027–2030.

BorneNu - Inbreng Programmabegroting 2027–2030

Voorzitter,

Namens BorneNu bedanken wij het college en de betrokken ambtenaren voor de programmabegroting. We hebben deze als overzichtelijk ervaren; ook de vragen en informatiemarkt hebben geholpen bij de beoordeling.

De financiële ruimte is beperkt. Dat vraagt om keuzes: soms investeren, soms kritisch kijken naar bestaande uitgaven en voorzieningen. Ons uitgangspunt is daarbij helder: we kijken niet alleen naar de cijfers, maar vooral naar de gevolgen voor de inwoners van Borne, Zenderen en Hertme.

Vanuit die gedachte lopen we de vijf hoofdstukken langs.

1. Toegankelijke, betrouwbare en moderne dienstverlening

Voor BorneNu staat een toegankelijke, betrouwbare en moderne gemeente centraal. Inwoners en ondernemers moeten hun zaken eenvoudig en veilig kunnen regelen.

Eisen aan digitalisering, informatiebeveiliging en kunstmatige intelligentie vragen om blijvende investeringen. Veilige systemen en goede processen zijn noodzakelijk. Tegelijkertijd moet de organisatie kritisch blijven kijken naar haar werkwijze en middelen doelmatig inzetten.

Maar bezuinigingen mogen niet ten koste gaan van bereikbaarheid en betrouwbaarheid. Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente haar zaken goed regelt.

2. Veilige, groene en leefbare omgeving

Een veilige en leefbare omgeving blijft een belangrijk speerpunt. Inwoners moeten prettig kunnen wonen, zich veilig voelen en kunnen rekenen op een goed onderhouden openbare ruimte.

Wij zijn positief over het herstellen van de fontein op het Dorsetplein en de aanpak van achterstallig onderhoud. Echter leefbaarheid vraagt om meer dan incidentele verbeteringen.

Met het beheerplan openbare ruimte en investeringen in groen, bomen en speelvoorzieningen moeten we structureel blijven werken aan aantrekkelijke dorpen en wijken. 

Maar ook de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen en de F35, inclusief de ondertunneling aan de Bornerbroeksestraat, dragen daaraan bij.

Veiligheid vraagt om toezicht en daadwerkelijke handhaving. De uitbreiding van de BOA-capaciteit is daarom positief. Overlast moet worden aangepakt en handhaving moet zich niet beperken tot papieren plannen maar zichtbaar zijn in onze dorpen en wijken. Maar ook verpaupering en verloedering verdienen aandacht. De actualisatie van de welstandsnota, en vooral het excessenbeleid, moet de gemeente betere mogelijkheden geven om op te treden.

Daarnaast moet onze gemeente weerbaar zijn en voorbereid op verstoringen en crises, zodat de dienstverlening ook dan doorgaat.

Een onderwerp dat nadrukkelijk onze aandacht vraagt, is windenergie. Uit recente berichtgeving in Tubantia blijkt dat naast de ontwikkeling van twee molens op de grens met Hof van Twente, de gemeente Borne nog steeds verantwoordelijk is voor de realisatie van twee molens binnen onze grenzen. Wij vragen daarom de portefeuillehouder deze ontwikkelingen nauwlettend te volgen en de raad direct te informeren. Zo kunnen we tijdig beoordelen welke stappen en eventuele juridische vervolgstappen nodig zijn.

Dan het afvalbeleid. BorneNu blijft voorstander van een praktisch en betaalbaar afvalbeleid, zonder Diftar. Verder moet de afvaldumpingen bij de milieu-eilanden daadwerkelijk worden teruggedrongen.

Onze vraag: er wordt gesproken over onderzoek naar afvalscheiding en na-scheiding. Wat is inmiddels onderzocht en welke concrete stappen wil het college in 2027 zetten?

Bij al deze onderwerpen zoeken we een goede balans tussen ambities, onderhoud en financiële haalbaarheid. Veiligheid en leefbaarheid mogen daarbij niet uit beeld raken.

3. Voldoende en betaalbare woningen, passend bij het Bornse karakter

Woningbouw was, is en blijft een belangrijk speerpunt. Het gaat niet alleen om plannen en aantallen, maar vooral om woningen die daadwerkelijk worden gebouwd. Onze ambitie is om richting 2040   3.000 woningen te realiseren, met aandacht voor betaalbaarheid, doorstroming en het eigen karakter van Borne, Zenderen en Hertme.

De netcongestie vraagt om daadkracht. Onderzoek daarom alle denkbare mogelijkheden om woningbouw niet onnodig te vertragen. Starters moeten een eerlijke kans krijgen om in onze gemeente te blijven wonen en doorstromers moeten voldoende mogelijkheden hebben. Het bouwen van sociale huur- en midden-huurwoningen moet doorgaan. Instrumenten als de realisatiestimulans en starterslening kunnen daaraan bijdragen.

Nieuwe woningen moeten passen bij het karakter van onze dorpen en wijken. Ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid mogen geen sluitpost zijn, daarbij moet de Nota Omgevingskwaliteit  duidelijke kaders bieden.

Maar ook bereikbaarheid en mobiliteit zijn voorwaarden voor verdere groei. Ons gezamenlijke amendement over het Mobiliteitsprogramma, met de VVD als initiatiefnemer, kan hierbij helpen. We willen niet alleen inzicht in noodzakelijke verkeersmaatregelen, maar ook daadwerkelijke uitvoering, met nadrukkelijke aandacht voor verkeersveiligheid in onze wijken en dorpen. Ik hoor graag hoe het college hier in staat!

Onze ambitie is glashelder: bouwen voor de behoefte van onze inwoners, betaalbaar waar het kan en met behoud van het Bornse karakter.

4. Actieve, vitale samenleving: sport, cultuur en welzijn

Een vitale samenleving ontstaat niet vanzelf. Initiatieven van inwoners, verenigingen en organisaties vormen het fundament van onze gemeenschap.

Investeringen in sportvoorzieningen, zoals bij het nieuwe sportcentrum en sporthal De Veste, vinden wij belangrijk. Ook verduurzaming, toegankelijkheid en betaalbare tarieven voor sport- en culturele verenigingen verdienen aandacht.

Financiële keuzes hebben gevolgen voor het verenigingsleven. Het schrappen van waarderingssubsidies is daarvan een voorbeeld. We begrijpen dat prioriteiten nodig zijn, maar kleine bijdragen kunnen voor nieuwe initiatieven een groot verschil maken. We vragen het college daar bij de uitvoering oog voor te houden.

Inwonersparticipatie hoort eveneens bij een vitale samenleving. De door BorneNu geïnitieerde Motiemarkt geeft inwoners de kans ideeën aan te dragen en rechtstreeks invloed uit te oefenen op de lokale politiek.

Toch dienen wij samen met CDA, VVD en de fractie van PRO een amendement in dat is gekoppeld aan de collectieve opvoedondersteuning van LOES en de verdere ontwikkeling van de Motiemarkt. We willen hierin de ondersteuning voor LOES structureel borgen met  20 K per jaar. Als dekking leveren we de structurele reservering van 15 K voor de Motiemarkt in, en stellen we hierin voor de organisatie in 2028 eenmalig 30 K beschikbaar te stellen uit de reserve beleidsontwikkeling. 

Daarmee kiezen we voor structurele zekerheid voor opvoedondersteuning én voldoende ruimte om de Motiemarkt in 2028 goed te organiseren. Daarna zullen we beoordelen hoe vaak en op welke manier dit initiatief in de toekomst nodig is. Zo houden we inwoners betrokken en gaan we zorgvuldig om met gemeenschapsgeld.

5. Sterke sociale basis, bestaanszekerheid, preventie en ondersteuning

In het sociaal domein staan we voor een stevige opgave. De kosten van Wmo en jeugdzorg blijven onder druk staan. We moeten zoeken naar mogelijkheden om uitgaven beheersbaar te houden, maar achter iedere bezuiniging zitten mensen die soms afhankelijk zijn van ondersteuning.

Daarom moeten we steeds afwegen of inwoners door een verandering minder goed worden geholpen, of dat we ondersteuning slimmer kunnen organiseren en middelen effectiever inzetten. BorneNu wil niet zomaar hulp schrappen, maar kritisch kijken naar de organisatie ervan en naar waar hulp het hardst nodig is. Immers achter elke bezuiniging zitten mensen.

We begrijpen lichtere ondersteuning waar dat kan en een scherpere afweging bij individueel maatwerk. De persoonlijke situatie moet echter altijd meewegen. Ook het beëindigen van trajecten, zoals bij Humanitas, kan gevolgen hebben. Kijk daarom waar mogelijk hoe deze ondersteuning via andere partners kan worden voortgezet.

Tijdens de informatiemarkt is bevestigd dat ruimte voor maatwerk blijft bestaan. Dat vinden wij essentieel, dus daarom nogmaals geen inwoner is hetzelfde en regels mogen nooit belangrijker worden dan de mens achter de hulpvraag.

Het Sociaal Hus krijgt hierin een belangrijke rol. De verdere ontwikkeling, bereikbare voorzieningen, preventie en samenwerking met maatschappelijke partners zijn belangrijk. Wij willen daarom weten of de samenwerking en organisatie voldoende zijn toegerust. 

Daarom de vraag aan het college om in de eerste helft van 2027 het Sociaal Hus te evalueren en door te lichten, zodat duidelijk wordt waar versterking mogelijk is, en de raad hiervan op de hoogte te brengen.

Daarnaast horen we graag welke concrete stappen het college zet om de gemeentelijke organisatie weerbaarder te maken, voor de uitdagingen van vandaag en morgen.

We moeten voorkomen dat inwoners nergens meer terechtkunnen. Ondersteuning moet toegankelijk blijven voor wie die daadwerkelijk nodig heeft.

Maar ook onze jongeren verdienen nadrukkelijk aandacht. BorneNu vindt dat zij een vaste, laagdrempelige indoor ontmoetingsplek moeten krijgen waar zij elkaar veilig kunnen ontmoeten. We hebben hiervoor reeds concrete ideeën ontwikkeld en met de portefeuillehouder gedeeld. Daarom dienen we de motie van PRO die hier ook in grote lijn om vraagt, mede in.

Tot slot vragen we het college de raad regelmatig en concreet te informeren over resultaten en vervolgstappen. Niet alleen achteraf vaststellen wat wel of niet werkte, maar tijdig bijsturen. Dat is nodig om onze controlerende rol goed te kunnen vervullen. Ik hoor graag uw reactie in deze.

Resumerend:

Voorzitter, BorneNu is in grote lijnen tevreden met deze begroting. Het was geen gemakkelijke opgave en niet alles kan. Toch ligt er, ondanks de uitdagingen en de beperkte voorbereidingstijd van dit nieuwe college, een begroting waarmee we krachtig verder kunnen.

Wij nemen verantwoordelijkheid voor de keuzes, maar blijven kritisch op de uitvoering en vooral op de gevolgen voor onze inwoners.

Onze inzet blijft gericht op voldoende en betaalbare woningen, veilige en leefbare dorpen en een sterke sociale basis in een gemeente die dicht bij haar inwoners staat. Uiteindelijk gaat het erom wat we met het beschikbare gemeenschapsgeld daadwerkelijk voor onze inwoners bereiken.

Dus voorzitter, geachte collega’s:

Niet blijven hangen in plannen en praten.

Gewoon doen!